
Vista aérea da parroquia de O Val, en NarónEran tempos nos que se estaba a producir unha forte drenaxe de poboación cara as cidades como froito do éxito da grande industria pesada e naval e das oportunidades que aquela situación dáballe á xente máis nova que vía no medio rural unha forte perda das súas aspiracións. Naquela época a economía dos veciños do Val consistía básicamente no autoconsumo da producción básicamente láctea e gandeira que tivo o seu momento de auxe nos anos 60 froito das políticas subvencionadoras deste tipo de explotación fomentadas polo réxime imperante naquel entonces. Desta maneira os productores accedían ó mercado intercambiando os seus productos gandeiros por aqueles que non producían, nun sistema que poderiamos denominar como de pseudo-trueque.
Coa fundación da Cooperativa do Val e o empeño dos seus veciños e incluso dos arredores da parroquia, constrúese unha pequena nave industrial dedicada a almacén de suministros, o cal constitúe o primeiro fito histórico da Cooperativa.
Constituida legalmente como Cooperativa Agrícola, e cunha traxectoria non exenta de dificultades, visto ó éxito deste primeiro almacén e observadas as cada vez maiores necesidades dos veciños, coas aportacións dos socios realízase unha ampliación da nave que ocupaba á Cooperativa.
Ó mesmo tempo vese a posibilidade da creación dunha sección de crédito que dé servizos de aspecto financeiro similares ós dos bancos, tanto de pasivo (préstamos) coma de activo (contas de aforro), que fixeron que a Cooperativa contase cunha serie de recursos necesarios para levar a cabo novos desafíos e implantar novos servizos. Así nos anos 90 creouse unha área comercial que surtía dos máis diversos productos (comestibles, ultramarinos, ferretería, productos da terra, etc.), e constituíuse un parque de maquinaria o cal absorvía as necesidades dos socios que individualmente non podían acceder á devandita maquinaria agrícola.

Coa entrada de España na Unión Europea, e a implantación das cotas lácteas da Política Agraria Común, e o conseguinte aumento de tamaño das explotacións que fixo que moitos gandeiros deixaran dita actividade, a Cooperativa busca alternativas para os seus socios creando a Sección de Horta, a cal comercialízalles ós socios a súa producción na procura de obterlles os mellores prezos do mercado.
Froito disto xurde a recuperación da variedade autóctona de pemento denominada Do Couto, denominada desta maneira pois foi traída polo monxes de Cluny, propietarios do Mosteiro do Couto, situado ó carón da Ría de Ferrol. Dadas as características peculiares deste producto, a Cooperativa toma a decisión de iniciar os trámites co fin de lograr o seu recoñecemento como variedade protexida, mediante a concesión da Denominación de Orixe “Pemento do Couto”.
Como consecuencia da súa maior diversidade empresarial e co obxectivo sempre último de dar o mellor servizo ó seu socio, no ano 2002 a Cooperativa do Val cambia a súa denominación para a actual, Santa María do Val Sociedade Cooperativa Galega, e transformando a súa identidade social de Cooperativa Agraria a Cooperativa de Consumidores e Usuarios. Ó mesmo tempo, absorve a Cooperativa de Serantes co gallo de dar os mesmos servizos para os veciños desta histórica parroquia ferrolá.

Boceto do centro da terceira idade da
FundaciónTerra de TrasancosPor último, a Cooperativa constituíu sen ánimo de lucro a Fundación Terra de Trasancos, clasificada como de interese social pola Xunta de Galicia mediante Orde da Consellería da Presidencia e Administración Pública de 29 de novembro de 2001 (D.O.G. 18 de decembro de 2001), a cal ten como proxecto estrela para os próximos anos, a construcción dun centro da terceira idade para uso e desfrute da xente de máis idade do Val. A maiores a Fundación desenvolve actividades lúdico-educativas co gallo de extender o nome do Val e da súa población tanto a nivel nacional como internacional.
Texto e imaxes: www.cooperativaoval.com